De meeste mensen en bedrijven zijn zich ondertussen bewust van de digitalisering van onze maatschappij. We trachten zo goed en zo kwaad we kunnen digitale technologie te integreren in de core van onze bedrijfsmodellen. Toch wordt mijn inziens die digitale transformatie vooral gedreven vanuit een volg-reflex, omdat de anderen het ook doen. Weinigen beleven het echt. Het zit nog niet in het DNA van de organisatie.Het lijkt wel alsof we de snelheid en de impact van wat er op ons af komt, bewust negeren of voor ons uit schuiven (beetje de ziekte van onze tijd, problemen voor ons uitschuiven).

Nochtans komt de zogenaamde singularity eraan en veel sneller dan we denken. Google voorspelt dat we al in 2029 de eerste computers zullen uitvinden die qua IQ slimmer zijn dan de mens. Vandaar gaan we op kruissnelheid naar het moment van technologische singulariteit, een hypothetische transhumanistische toekomstvisie die voorspelt dat rond 2045 kunstmatige intelligentie zichzelf zal verbeteren, zonder hulp van de mens, en daardoor meer invloed krijgt op de richting waarin onze maatschappij zich beweegt dan de mens zelf.

Deze voorspelling bouwt op de aanname dat de Wet van Moore (die elke 2 jaar een verdubbeling in transistorcapaciteit – lees: computerkracht – voorspelt en sinds de jaren ’60 correct blijkt te zijn) ook geldt voor het tempo waarin wetenschap en techniek zich ontwikkelen.

Als dit waar is, en alle data wijst in die richting, dan volgt de curve van technologische vooruitgang een exponentiële trend die in de toekomst moet leiden tot een singulariteit – het punt waarop de curve loodrecht naar boven evolueert – specifieker een zogenaamde technologische singulariteit.

Exponentiële groei in mensentaal

De evolutie van de mens gaat in een rechte lijn. Na stap 1 komt stap 2 dan 3, 4 en na 30 stappen ben je 30 meter ver. Technologie evolueert op een exponentiële manier. Na stap 1 komt stap 2 dan 4, dan 16 en na 30 exponentiële stappen ben je 12 keer rond de aarde.

Exponentiële groei in parabel

Een koning verveelde zich en verordonneerde een nieuw spel. Een geleerde kwam na een paar dagen terug met wat we nu het schaakspel noemen. De koning was zo verrukt dat hij de geleerde zei: “Noem je beloning en je krijgt het!” De geleerde dacht niet lang na en antwoordde: “Ik wil graag één rijstkorrel op het eerste vakje van het schaakbord, twee op het tweede, vier op het derde, acht op het vierde enzovoort tot en met vakje 64.” De koning dacht goedkoop klaar te zijn en stemde direct in. Bij het betalen bleek echter dat er al snel niet genoeg rijst in het land was.

Exponentiële groei volgens Ray Kurzweil

 Het concept werd voor het eerst uitvoerig beschreven door de Amerikaanse wiskundige en sciencefictionschrijver Vernor Vinge in zijn essay “Singularity” (1993), en wordt tegenwoordig vooral uitgedragen door uitvinder en ondernemer Ray Kurzweil o.a. oprichter van Singularity University. Bill Gates noemt Ray “de beste persoon die ik ken in het voorspellen van de toekomst van kunstmatige intelligentie”. Maar Ray is ook geweldig in het voorspellen van veel meer dan alleen AI. Dit zijn voorspellingen die hij juist had in de afgelopen 25 jaar:

In 1990 (achtentwintig jaar geleden) voorspelde Ray:

  1. dat een computer in 1998 een wereldkampioen schaken zou verslaan. In 1997 versloeg Deep Blue van IBM Garry Kasparov.
  2. dat PC’s in staat zouden zijn om tegen 2010 vragen te beantwoorden door draadloos toegang te krijgen tot informatie via het internet. Hij had op zijn zachtst gezegd gelijk.
  3. dat in het begin van de jaren 2000, exoskeletale ledematen zouden laten de gehandicapten lopen. Bedrijven zoals Ekso Bionics en anderen hebben nu technologie die dit doet, en nog veel meer.

In 1999 voorspelde hij…

  1. dat mensen tegen 2009 met hun computer zouden kunnen praten om commando’s te geven. In het begin van 2009 hebben interfaces voor natuurlijke talen, zoals Siri van Apple en Google Now, een lange weg afgelegd. Ik gebruik zelden meer mijn toetsenbord, in plaats daarvan dicteer ik teksten en e-mails.
  2. dat computerbeeldschermen zouden worden ingebouwd in brillen voor augmented reality in 2009. Labo’s en teams waren al geruime tijd voor 2009 bezig met het bouwen van head mounted displays, maar Google begon in 2011 te experimenteren met prototypes van Google Glass. Nu zien we een explosie van augmented en virtual reality oplossingen en HMD’s. Microsoft heeft net de Hololens uitgebracht, en Magic Leap werkt aan een aantal geweldige technologie, om er maar twee te noemen.

In 2005 voorspelde hij…

… dat virtuele oplossingen tegen 2010 in staat zouden zijn om in real time taalvertalingen te doen, waarbij woorden die in een vreemde taal worden gesproken, zouden worden vertaald in tekst die voor een brildrager als ondertiteling zou verschijnen. Microsoft (via Skype Translate), Google (Translate) en anderen hebben dit gedaan en nog veel meer. Eén app, Word Lens, gebruiktjoucamera om tekstbeelden in realtime te vinden en te vertalen.

Het godsgeschenk dat deze digitale revolutie ons brengt, is de spiegel waarmee ze ons de waanzin van onze eigen stoornis gaan doen inzien. Exponentieel groeiende technologieën bieden niet alleen oplossingen voor de grote problemen in de wereld. De rol van technologie binnen de universele evolutie van de mens is nog veel fundamenteler. Het zal ons dwingen om onze manier van leven en organiseren radicaal in vraag te stellen.  Het zal ons diep raken in de meest essentiële vraag die de mensheid zich ooit gesteld heeft: moeder, waarom leven wij?

Exponentiële groei en traditionele organisaties

In traditionele organisaties wordt de langetermijnstrategie bepaald door degenen die aan de top staan – meestal de CEO en het senior management team. Strategieën worden ontwikkeld door middel van een proces dat begint met het topmanagement dat informatie onderzoekt. Deze informatie kan bestaan uit voorspellingen en plannen en oplossingen op lange termijn. De plannen worden jaarlijkse doelstellingen en sub-doelstellingen. Gedetailleerde documentatie schetst de vooraf uitgetekende koers. De nieuwe richting/het nieuwe plan wordt top-down gecommuniceerd. Tegen dat dit proces rond is, is de wereld verander.

Ik geloof niet dat het command & control model nog kan werken. Wat zijn voorspellingen nog waar in een wereld van exponentiële groei? Implementeer eerder oplossingen die vandaag werken en op elk moment kunnen worden verbeterd. Creëer de kaders waarbinnen medewerkers, individueel en collectief, naar het doel van de organisatie kunnen “luisteren” en zelf bepalen wat er op dat moment nodig is. Strategie wordt een organisch gegeven dat altijd en overal, gebeurd. De exponentiële realiteit wordt de grote scheidsrechter, niet de directie. Keten bedrijven en medewerkers dus niet langer vast aan strategische planningsprocessen die morgen al verouderd zijn, maar zorg voor een heldere pen gedragen purpose die iedereen als benchmark kan gebruiken in zijn eigen beslissingen.

Nick Van Langendonck